Historie van het Woudagemaal

Historie van het Ir. D. F. Woudagemaal

Het Woudagemaal is gebouwd in de nadagen van het stoomtijdperk. In de 19e en eerste helft van de 20e eeuw stonden 's winters grote delen van Fryslân onder water. Om wateroverlast in Fryslân tegen te gaan, is in 1913 besloten een stoomgemaal bij Lemmer te bouwen. In 1920 werd het stoomgemaal geopend door Koningin Wilhelmina. Als grootste nog werkende stoomgemaal ter wereld heeft het, tot op de dag van vandaag, nog steeds een praktische functie in de Friese waterhuishouding.

 

STOOM, WATER EN ARCHITECTUUR

Het gemaal is vernoemd naar Ir. Dirk Frederik Wouda (1880-1961), toen hoofdingenieur van de Provinciale Waterstaat. Hij was verantwoordelijk voor het ontwerp en de uitvoering van het gemaal in de stijl  van de Amsterdamse School. Deze stijl kenmerkt zich door gebruik van expressieve en fantastische vormen, welke verwant zijn aan het expressionisme. Bij de berekening van de werktuigbouwkundige installaties werd ir. Wouda bijgestaan door ir. J.C. Dijxhoorn (1862-1941) van de Technische Hogeschool Delft.

 

MONUMENT OP STOOM

Tot de bouw van het elektrisch Hooglandgemaal in Stavoren (1966) werd het stoomgemaal gebruikt om het peil van het Friese oppervlaktewater te beheersen. Het gemaal komt nu alleen nog in actie bij extreem hoge waterstanden.

Naast hulpgemaal is dit bijzondere gebouw nog op andere gebieden van grote betekenis. De schoorsteen met een hoogte van meer dan zestig meter is een herkenbaar punt (baken) voor schippers op het IJsselmeer. Daarnaast zijn het gebouw en de stoommachines trekpleisters voor architectuur- of stoomliefhebbers. 
Het bouwkundig en technisch waardevolle Woudagemaal is sinds 1977 een beschermd monument en staat vanaf 1998 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

 

WOUDAGEMAAL BEZOEKEN

De rijke historie, de werking van het gemaal en de bijzondere bijdrage die het stoompompstation nog steeds levert aan de Friese waterhuishouding komt uitgebreid aan bod binnen het gemaal zelf of het bezoekerscentrum. Laat u rondleiden en informeren door onze vrijwilligers of aan de hand van de audiotour, welke in negen verschillende talen te beluisteren is. Ook voor verschillende bijzondere gelegenheden is het Woudagemaal geschikt, bekijk onze arrangementen.

Het Woudagemaal leent zich eveneens perfect voor een schoolreisje of een leerzame excursie. Op de website is ook divers educatiemateriaal te vinden voor leerlingen, studenten en docenten. Het lesmateriaal is afgesteld op basisonderwijs, voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs.

Wilt u het gemaal volledig in actie zien? Bekijk de agenda voor de draaidagen en bestel uw tickets online!

Om deze website optimaal te laten functioneren gebruiken wij cookies. Voor meer informatie zie ons cookiebeleid.