Beleef de kracht van stoom en water

Week van Ons Water

Water verbindt

In de Week van Ons Water presenteert het Ir. D.F. Woudagemaal in Lemmer een uitbreiding van de permanente expositie over het waterbeheer in Fryslân. De relatie tussen de Afsluitdijk, het Woudagemaal en de inlaat Teroelsterkolk staat hierin centraal.

De uitbreiding is tot stand gekomen met bijdragen van Rijkswaterstaat en Wetterskip Fryslân, die samenwerken om Nederland te beschermen tegen het water en te voorzien van voldoende drinkwater. Gezamenlijk hebben zij de ambitie om breed kennis te delen met het publiek. De uitbreiding van de educatieve expositie in het Woudagemaal draagt daar op pakkende wijze aan bij.

 

Wat een water!

Kijk eens om je heen: sloten, kanalen, meren, rivieren en zee. En regen natuurlijk. Nederland is een waterland. Goed beschermd tegen al dat water, maar wel kwetsbaar. Zestig procent van Nederland kan overstromen vanuit zee of de grote rivieren. Overstromingen komen niet vaak voor, maar als het gebeurt zijn de gevolgen enorm. Zijn we daarop voorbereid?

 

Ook regent het vaker heel hard. De zomer van 2017 was de warmste én natste zomer sinds tijden. Op sommige dagen viel er zelfs 90 mm water uit de lucht. Dat zijn negen emmers regenwater per vierkante meter, meer dan er gemiddeld in een maand naar beneden valt. De riolen kunnen de hoosbuien soms niet aan. Huizen, tuinen en straten lopen onder met als gevolg overlast en waterschade. Wat doen wij hier aan? En wat kun jij doen?

 

Daarover gaat de Week van Ons Water van 18-25 oktober 2017. Tijdens de week kunnen jong en oud zich onderdompelen in de bijzondere wereld van ons water. Er zijn tal van leerzame en verrassende activiteiten door heel Nederland. Wil je naar een open dag of expositie? Duik in de Week van Ons Water!

 

Wat als het water je teveel wordt?

Het klimaat verandert. De zeespiegel stijgt. Langzaam maar zeker, al zie je het niet. Er komt meer water via de rivieren Nederland binnen, soms onverwacht en in hele grote hoeveelheden. Dat moeten onze dijken maar aankunnen.

 

Extreme buien komen steeds vaker voor. De buien die het KNMI voor 2050 had voorspeld, vallen nu al. Hoosbuien worden pas een probleem wanneer het water niet op tijd kan worden afgevoerd. Water in de stad kan bijvoorbeeld niet weg door het asfalt en betegelde tuinen. De riolen kunnen de hoosbuien soms niet aan. Dus ontstaat wateroverlast in en om het huis.

 

Soms is het juist een lange tijd heel droog. Waterbeheerders moeten het grondwater op peil zien te houden, want anders droogt de grond uit en daalt de bodem. Kortom, de natuur is grillig.

 

Droge voeten houden is hard werken

De waterbeheerders werken dag in dag uit heel hard aan ons waterbeheer. Daar is Nederland goed en slim in. Voor ons is het heel gewoon dat we in zo’n laaggelegen land kunnen leven en werken, maar.. zo vanzelfsprekend is het niet. We kunnen veel, maar niet alles. Wat doe jij als al dat water je teveel wordt? Wat zou jíj doen als het misgaat? Hoe goed voorbereid ben jíj?

 

Wie doet wat?

Wie beschermt ons tegen overstromingen? Wie houdt ons water schoon en op peil? Bij wie moet je zijn bij wateroverlast in en om het huis? Kijk op onswater.nl. Vul je postcode in en je vindt de organisatie die je moet hebben: het waterschap, de provincie, de gemeente of het drinkwaterbedrijf, het ministerie van Infrastructuur en Milieu of Rijkswaterstaat. Je kunt ook je vragen stellen en je klachten kwijt.

 

Waterweetjes – veilig water

  • Zonder dijken, polders en gemalen was de helft van Nederland er niet geweest. Maar liefst 60 procent van Nederland kan overstromen vanuit zee of de rivieren. Ook als je wat verder van rivieren en dijken vandaan woont, loop je risico.

  • Zie je wel eens in de sloot zo’n blauw NAP-bord met dwarsstreepjes staan? Het water mag niet te hoog en niet te laag staan. Anders wordt de bodem doornat of hij droogt uit en klinkt in.

  • Ongeveer 25 procent van Nederland ligt onder NAP, onder de zeespiegel dus. De afgelopen 130 jaar is de Noordzee 20 centimeter gestegen. De verwachting is dat de stijging steeds sneller gaat: 35 tot 80 centimeter in 2085.

  • Het diepste punt van Nederland ligt -6,76 meter NAP. Dat is tegelijk ook het diepste punt van Europa. Het ligt in de Zuidplaspolder tussen Rotterdam en Gouda, naast de A20. In totaal is 18 procent van Nederland ‘veroverd’ op het water. Door inpolderingen en droogleggingen. Met 170.000 ha was de grootste landaanwinning de inpoldering van de Zuiderzee. De jongste landaanwinning is de Tweede Maasvlakte (2.000 ha).

  • Ons waterbeheer is een ingenieus systeem van dijken, sluizen, dammen en gemalen. Vooral die gemalen doen het werk, die pompen water uit de badkuip die Nederland eigenlijk is. Dag in dag uit.

  • Per jaar komt er 110 miljard m3 zoet water Nederland binnen. Iets meer dan een kwart is regenwater, driekwart komt binnen via de rivieren. Zo’n 78 procent verlaat Nederland weer en stroomt naar zee, bijna 18 procent verdampt en de resterende 4 procent wordt verbruikt door huishoudens en industrie.

  • Dijken zijn ons handelsmerk. We hebben bijna 18.000 kilometer dijken in Nederland. Die moeten we zorgvuldig onderhouden. Tegenwoordig zijn er slimme dijken met sensoren waarmee bekeken wordt of ze ook van binnen in goede staat zijn.

  • Wil je weten hoe hoog het water bij jou in de buurt kan komen bij een grote overstroming? Vul jouw postcode in op onswater.nl en reken het uit.

 

Waterweetjes - wateroverlast

  • De zomer van 2017 was de warmste en natste zomer sinds tijden. Op sommige dagen viel er zelfs 90 mm water uit de lucht. Dat zijn negen emmers regenwater per vierkante meter, meer dan er gemiddeld in een maand naar beneden valt. In totaal valt er in Nederland gemiddeld 800 mm neerslag per jaar. In honderd jaar tijd is de totale neerslag per jaar met 15 procent toegenomen.

  • Door temperatuurstijging blijft extreme regenval toenemen. Hoosbuien komen nu al twee tot vijf keer zo vaak voor als in de jaren vijftig. In de toekomst zal extreme regenval nog vaker voorkomen: tot vijf keer zo vaak in 2050 en tot tien keer zo vaak in 2085 vergeleken met nu.

  • De buien die het KNMI voor 2050 had voorspeld, vallen nu al. De neerslaghoeveelheid van één hoosbui kan oplopen tot 130 millimeter (13 emmers per vierkante meter) in één dag.

  • Als we niets doen, kan de schade door wateroverlast alleen al in de steden oplopen tot zo’n 70 miljard euro in de periode tot 2050. Maar ook oogsten kunnen erdoor mislukken en kassen kunnen grote schade oplopen.

  • Waterschappen, aannemers en gemeenten zoeken naar slimme oplossingen om water snel te kunnen afvoeren. Ook kun je zelf veel doen tegen wateroverlast. Denk er bijvoorbeeld eens aan om je tuin te vergroenen. Een groene tuin werkt als een spons: regenwater zakt langzaam de grond in en hoeft niet meer te worden afgevoerd naar het riool. Groene daken helpen ook om regenwater te bufferen. Weten hoe? onswater.nl helpt je op weg met tips om wateroverlast in en om het huis tegen te gaan.

De nieuwe Afsluitdijk

De Afsluitdijk wordt vernieuwd. En versterkt. Dat is nodig, zodat de dijk ons ook in de toekomst kan beschermen. De dijk moet stand kunnen houden bij een hevige storm die eens in de 10.000 jaar kan voorkomen. Dat lijkt misschien ver weg, maar dat kan ook morgen, volgende maand of volgend jaar zijn. Daarop moeten we goed zijn voorbereid. In de Afsluitdijk wordt het grootste gemaal van Europa gebouwd: in de sluizen komen pompen. Die moeten ons beschermen tegen stijging van de zeespiegel. Ze kunnen als het nodig is tien Olympische zwembaden per minuut wegpompen. Ook wordt de Afsluitdijk straks beter leefbaar voor vissen. Op initiatief van de Waddenvereniging wordt er een vismigratierivier aangelegd. Trekvissen zoals zalmen, forellen en stekelbaarzen hebben zoet- en zoutwater nodig voor hun voedsel en voortplanting. Doordat we in Nederland steeds meer dijken en dammen hebben gebouwd die zoet- en zoutwater van elkaar scheiden, gaat het slecht met deze vissen. De Vismigratierivier Afsluitdijk gaat daar verandering in brengen. Trekvissen kunnen dan door een opening in de Afsluitdijk zwemmen om van de Waddenzee naar het IJsselmeer te komen en andersom. Het is een kilometerslange kronkelende rivier (een ecoduct) die dwars door de Afsluitdijk heen loopt. Door de lengte van de rivier kunnen de vissen geleidelijk wennen aan de overgang tussen zout- en zoetwater. De vismigratierivier is zo ontworpen dat vissen wel heen en weer kunnen zwemmen, maar dat er geen zout water vanuit zee het IJsselmeer in stroomt. Deze slim bedachte oplossing bestaat nog nergens ter wereld. De nieuwe Afsluitdijk moet in 2022 klaar zijn.

 

Maeslantkering

De Deltawerken in Zeeland en Zuid-Holland, wie kent ze niet? De Maeslantkering in de Nieuwe Waterweg tussen Rotterdam en de Maasvlakte was het sluitstuk. Het is een waterkering met twee reusachtige armen die elk zo groot zijn als de Eiffeltoren in Parijs. Als bij een flinke storm het zeewater naar de kust wordt gestuwd en hoger komt dan 3 meter boven NAP, wordt de kering gesloten. De Maeslantkering ligt er al twintig jaar, maar heeft nog nooit dicht gehoeven om de zee te weerstaan. Gelukkig maar. Toch gaat ze één keer per jaar dicht, om te testen of ze nog goed werkt. Naast de Maeslantkering ligt het Keringhuis. Dat is een museum waar ze je van alles kunnen vertellen over de kering. Je kunt er ook een rondleiding maken.

 

Rain(a)Way

Regenwaterproblemen oplossen saai? Niet voor ontwerpster Fien Dekker en haar project ‘Rain(a)Way’. Onlangs won deze innovatie de publieksprijs tijdens het evenement Making Waves. ‘Rain(a)way’ voorkomt regenwateroverlast in de stad. De ontwerpster raakte geïnspireerd tijdens haar reizen door Afrika en Japan. In Afrika zag zij hoe mensen regen verwelkomen, terwijl we in Nederland knap chagrijnig worden van een bui. En ze was onder de indruk van de manier waarop Japanners regenwater in het straatbeeld laten zien. De tegels van Rain(a)Way zijn ontworpen om regenwater op te vangen en af te voeren, en tegelijkertijd regenwater op een aantrekkelijke manier in de stad te laten zien. Rotterdam had een aantal jaar geleden de wereldwijde primeur: in 2015 legden Deltacommissaris Wim Kuijken en Watergezant Henk Ovink de eerste tegels bij het Katshoekgebouw. Dat was destijds bij wijze van proef. Inmiddels werkt het designbureau Rain(a)Way samen met gemeenten en landschapsarchitecten om bestaande straten te verbeteren of nieuwe publieke ruimtes te creëren.

 

Nieuwe zeedijk met parkeergarage bij Katwijk

Sinds 2014 kun je bij het strand van Katwijk parkeren in de nieuwe zeedijk die daar is gemaakt. Dat is niet helemaal waar, het lijkt alleen zo. De zeedijk ligt om de parkeergarage heen, maar dat zie je niet doordat er daarna duinzand overheen is gelegd. De dijk en de garage vallen zo weg in het landschap.. De kust bij Katwijk was een zwakke plek. Bij een harde storm en hoog water was er kans dat de zee zou doorbreken. Dan had het land tot aan Leiden onder water kunnen komen. De nieuwe zeedijk maakt Katwijk weer veilig. En door er een garage bij te bouwen, staan er nu geen auto’s meer op de boulevard. Katwijk is dus veiliger geworden en mooier. Een geslaagd voorbeeld van watermanagement en ruimtelijke inrichting.

 

Regeren is vooruitzien

De zeespiegel stijgt terwijl delen van ons land steeds lager komen te liggen. En door klimaatverandering moeten we rekening houden met meer periodes waarin het heel hard regent of waarin het juist langere tijd droog is. Je kunt dan gaan zitten wachten tot er een ramp gebeurt of hem proberen vóór te zijn. Dat laatste doen we nu in Nederland. Er is een speciale regeringscommissaris, de Deltacommissaris, die met tal van deskundigen heeft uitgezocht wat er aan maatregelen en geld nodig is om de risico’s voor de komende honderd jaar zo klein mogelijk te maken.

 

Werken aan water
Elke dag zijn overal in Nederland heel veel mensen bezig om ons land veilig te houden voor water, en om te zorgen voor schoon en voldoende water. Het is leuk werk, het is nuttig en het is nodig. Zit je op school en wil je een vervolgopleiding en een baan met perspectief, oriënteer je dan eens op de watersector. Op de site ‘Waterwereldwerk’ lees je bijvoorbeeld meer over de laatste ontwikkelingen en kansen op watergebied. Klaar met je opleiding en op zoek naar een baan? Dan is watervacatures.nl iets voor jou.

 

Onswater.nl maakt water persoonlijk

We zijn nooit klaar met ons water. We zijn goed beschermd maar blijven kwetsbaar. Daar zijn Nederlanders zich te weinig van bewust. ‘Ons Water’ is een campagne om Nederlanders bewuster te maken. Het is een initiatief van het ministerie van Infrastructuur en Milieu, Rijkswaterstaat, de Unie van Waterschappen, het IPO, de VNG, Vewin, het Deltaprogramma en alle waterschappen, provincies, gemeenten en drinkwaterbedrijven. We willen laten zien hoeveel er dag in dag uit aan watermanagement gebeurt in Nederland en bij jou in de buurt. We laten zien wat er nodig is voor de toekomst. En we geven informatie, persoonlijke verhalen en tips over wat je zelf kunt doen. Kijk op onswater.nl. Vul daar je postcode in en je krijgt informatie op maat. Duik in de Week van Ons Water en kijk op weekvanonswater.nl welke acties en uitjes er overal in Nederland zijn. Je kunt het ook via sociale media volgen via #weekvanonswater.

Om deze website optimaal te laten functioneren gebruiken wij cookies. Voor meer informatie zie ons cookiebeleid.