Het is het enige stoomgemaal ter wereld, dat zijn oorspronkelijke
functie heeft behouden. Weliswaar zijn er inmiddels in Friesland moderne gemalen opgericht, maar
nog steeds wordt het Woudagemaal bij hoge waterstanden aangezet.
Na zes uur opstarten en opwarmen draait de inmiddels 80 jaar
oude machine op volle toeren. En dat is een magnifiek gezicht. In de machinehal
draaien vier enorme vliegwielen tussen acht centrifugaalpompen. Samen met
de zogenaamde tandem-compound stoommachines spelen zij een ritmisch
concert. Ook in het ketelhuis en in de kelder klinkt het geluid van
een industrieel verleden.
Omdat het respectabele Woudagemaal een
belangrijke praktische functie in de Friese waterhuishouding heeft, wordt het
door een vaste technische ploeg bediend en onderhouden. De machines
lopen loepzuiver, alsof ze net afgeleverd zijn. Geen wonder dat de Unesco het
perfect bewaard gebleven gemaal recentelijk op de Werelderfgoedlijst heeft
gezet. Een enorme eer, die echter ook tot nadenken over de toegankelijkheid
van dit monument heeft geleid.