Reus van stoom - een technisch monument 
  
Terzijde van de prov. weg N 359, van Lemmer naar Bolsward, ligt vlak
buiten Lemmer een monument van de waterbeheersingstechniek. Al sinds 1920
levert het een belangrijke bijdrage om te voorkomen dat het Friese land bij
hevige regenval overstroomt. In het winterhalfjaar komt het enkele malen in
werking om in enkele dagen een geweldige hoeveelheid overtollig water uit de
Friese boezem naar het IJsselmeer te pompen. De pompcapaciteit is
ongeveer 4 miljoen liter water per minuut, ofwel in twee etmalen de hele
inhoud van het Sneeker meer.
Dit gemaal is genoemd naar Ir. D.F. Wouda, die als hoofdingenieur van de
Provinciale Waterstaat, samen met Ir. Dijxhoorn verantwoordelijk was voor
ontwerp en uitvoering.
 
 
Het is het enige stoomgemaal ter wereld, dat zijn oorspronkelijke functie heeft behouden. Weliswaar zijn er  inmiddels in Friesland moderne gemalen opgericht, maar nog steeds wordt het Woudagemaal bij hoge waterstanden aangezet. Na zes uur opstarten en opwarmen draait de inmiddels 80 jaar oude machine op volle toeren. En dat is een magnifiek gezicht. In de machinehal draaien vier enorme vliegwielen tussen acht centrifugaalpompen. Samen met de zogenaamde tandem-compound stoommachines spelen zij een ritmisch concert. Ook in het ketelhuis en in de kelder klinkt het geluid van een industrieel verleden.
Omdat het respectabele Woudagemaal een belangrijke praktische functie in de Friese waterhuishouding heeft, wordt het door een vaste technische ploeg bediend en onderhouden. De machines lopen loepzuiver, alsof ze net afgeleverd zijn. Geen wonder dat de Unesco het perfect bewaard gebleven gemaal recentelijk op de Werelderfgoedlijst heeft gezet. Een enorme eer, die echter ook tot nadenken over de toegankelijkheid van dit monument heeft geleid.
 

Laatste wijziging: 2-2-2010 ,